Ik ben tegen oorlog. Altijd geweest. Mijn moeder heeft de tweede meegemaakt en ik de koude en we zijn het erover eens dat het geen tijdperken waren waar we fijne herinneringen aan bewaren. Het enige mooie dat ik van mijn moeder haar verhalen onthouden heb, is dit gedicht.

Hongerwinter
Geen vlees, geen vet.
Om negen uur naar bed.
Net je voeten warm…
Bomalarm.

Haar vriendinnetje heeft het aan mijn moeder overgeleverd, die het aan mij doorgaf. Inclusief de onverholen boodschap om de rest van mijn leven pacifist te blijven (en nooit eten weg te gooien).
Dat heb ik gedaan. Dienst geweigerd en tot nu toe ieder kliekje tot de laatste kruimel opgegeten.
Je zou willen dat Trump ook zo’n moeder had gehad. En Kim Jung Un. En nog wat wereldleiders. Of dat ze de hongerwinter hadden meegemaakt, of van mijn part de koude oorlog, want hoewel die misschien minder verschrikkelijk was dan de eerste en de tweede, zouden ze er toch een les uit kunnen trekken: dat je zo ongeveer tot je achtste wedstrijdjes kunt doen in wie het verste kan plassen, maar dat het daarna echt te sneu voor woorden is.
Maar goed, Trump en Jung Un (wat is er trouwens met die u’s?) hadden andere moeders.
Toch zie ik af en toe een voorteken van een goede afloop.
Bijvoorbeeld de opschrijfboekjes. Kijk naar de generaals op de foto bij dit blog. Zijn dat niet de aller schattigste lieve kleine notitieblokjes van de hele wereld? En houden die oppersoldaten ze niet heel erg aandoenlijk in hun handen? Mannen die zulke boekjes met zich meenemen en die daar dan dingen in opschrijven, die gaan geen oorlog beginnen, ook al hebben ze nog zulke grote petten. Ja, misschien een heel klein oorlogje, achter in de tuin. Met proppenschieters.
Ik bedoel, in zulke boekjes noteer je een paar belangrijke trefwoorden, geen aanvalsplannen. En misschien priegel je er een paar overpeinzingen bij, waar je ’s avonds voor het slapen je gedachten nog eens over laat gaan, of die je zacht voorleest aan je vrouw.
Zodat dan alles opeens futiel is. Ik bedoel, dat het allemaal opeens zo mooi klinkt dat het in de verste verte niet op dood en verderf lijkt.
Ja, dat kan.
Het is waarschijnlijk veel te naïef – een verwijt dat wij pacifisten vaker hoorden, tot de Duitsers op een dag gewoon die muur omver duwden – maar ik put hoop uit zoiets.
The pen is mightier then the sword.