In de Albert Heijn had een man de aller onbereikbaarste winkelwagen opgezocht om daarmee ruzie te gaan maken, dat wil zeggen, om te proberen die ene wagen van de andere los te trekken. Omdat hij zo ver weg bezig was, had ik hem eerst niet opgemerkt en toen ik hem ten slotte wel zag en riep of ik hem kon helpen, hoorde hij mij niet. Dat kwam doordat hij een enorme koptelefoon droeg, met van die grote zwarte halve bollen over zijn oren. En dat hele ding dan over een oude baseballpet met rafelranden aan de klep die hij telkens half voor zijn ogen schoof (de klep bedoel ik), zodat hij niemand aan kon kijken zonder zijn hoofd in zijn nek te gooien. Hij deed het om te zien wie ik was. Ik probeerde terug te kijken, maar mijn blik dwaalde telkens af naar de plooien in zijn hals. Een kalkoenennek. Hij haalde zijn schouders op en liep weg terwijl hij houvast zocht aan de winkelwagen.
Even later kwam ik hem weer tegen bij de klaphekjes waar hij rondkeek alsof hij nu pas besefte waar hij was. Ik vroeg nog eens of ik hem kon helpen. Hij gebaarde dat hij mij niet kon horen.
‘Nee, nogal wiedes,’ zei ik, ‘met dat ding op je kop.’
‘Wat!?‘ vroeg hij terug. Ik schudde mijn hoofd en hij berustte erin.
‘Wat is dat?’ Hij wees naar het muurtje met zelfscanners.
Ik zocht naar het goede begin van een uitleg en bereidde me voor om harder en langzamer te gaan praten.
(En terwijl ik dit schrijf, onderdruk ik de neiging om alles lekker in kapitalen te gaan zetten.)
‘Daar kunt u uw boodschappen mee scannen! Hoeft u straks alleen nog maar af te rekenen!’ Bij het woord scannen hield hij zijn hoofd een beetje schuin.
‘Hoe moet dat?’
‘Met uw bonuskaart! Kijk hier onder houden!’ Ik deed het voor. Het apparaat gaf een piep die ik nog nooit eerder had gehoord en een mevrouw van de Albert Heijn kwam haastig vertellen dat dat niet meer mocht. Vanwege de veiligheid. (Veiligheid? Hoezo is dat opeens een ander woord voor hygiëne? Of voor gezondheid? Laatst kwam ik langs een winkel en daar hing een A4’tje aan de deur met daarop: Voor uw veiligheid en die van anderen, houd 1,5 m afstand. Veiligheid verdringt alle mooie dingen.)
En ik mocht ook mijn boodschappenbolide niet meenemen in de winkel. Winkelwagens verplicht.
Daar dacht ik even over na. Twee winkelwagens bij elkaar zijn misschien anderhalve meter, maar wat nu als ik van achteren word aangevallen? Ik zag die oude man er wel voor aan om mij ruggelings te naderen terwijl hij met zijn hoofd in zijn nek de ingredientenlijst van een pot vitaminepillen probeerde te lezen. Maar goed, kwart over zeven in de morgen is geen goede tijd om daar met personeel van de Albert Heijn over te gaan discussiëren, die mensen hebben wel wat beters te doen (ook op andere tijden van de dag, trouwens). Bovendien waren de man en ik de enige klanten, dus het zou me niet zoveel moeite kosten bij hem uit de buurt te blijven.
Nou, dat viel toch niet mee. Om te beginnen reed hij meteen mijn lege karretje aan. Dat had ik ergens geparkeerd, in het aller onbereikbaarste hoekje van de winkel, dacht ik, maar nee hoor. ‘Mijn god,’ fluisterde ik, ‘hoe krijgt hij het voor mekaar?!’ Om daarna meteen mezelf terecht te wijzen, met de dreiging dat dit misschien mijn voorland wel was. ‘Dus heb een beetje geduld met die man.’
Goed, u raadt het al, dat geduld van mij werd behoorlijk op de proef gesteld. Ik was drukker met de man dan met mijn boodschappen. Ik probeerde hem ofwel te ontwijken ofwel te helpen (op anderhalve meter afstand terwijl hij er geen moment aan dacht om zijn koptelefoon even af te zetten).
Ik vond een nieuwe dimensie van geduld.
In een universum waar ik ergernis uitgebannen had.
Dit alles in de nergens op gestoelde verwachting-schuine-streep-hoop dat ik het allemaal ooit op een dag, als ik ook heel oud was, bij een jongere generatie zou kunnen inlossen.
Toen ik eindelijk bij de kassa stond, zag ik de oude man buiten in zijn scootmobiel voorbijrazen, een volle boodschappentas tussen zijn benen. Ik wendde mijn blik af.
‘Wel fijn voor u hè?’ vroeg de caissière. Ik keek haar aan. ‘Tenminste, die meneer voor u was er erg blij mee.’ (Ze was iets harder en langzamer gaan praten.)
‘Wat bedoelt u?‘
‘Nou, ons 70+ uurtje!‘

Ik heb een boodschappenwagentje. 

Ongeveer 20 jaar eerder dan ik had gedacht. 

Hoewel ik met één arm net zo makkelijk tassen kan sjouwen als vóór mijn ongeluk (heus wel), vond mijn ergotherapeute het toch geen goed idee. Omdat ik mijn goede arm moet ontzien. 

Goed punt. 

Want wat ik zo lang mogelijk uit wil stellen, is dat ik iedere morgen moet wachten op iemand van de thuiszorg die mij komt aankleden, of mij bij iets anders intiems komt helpen. Los van het feit dat  ik dan weer een schaamte voorbij moet zien te komen, wat me tot mijn eigen verbazing nog steeds redelijk goed lukt, maar waar ik iedere keer toch weer tegenopzie, wil ik graag zo lang mogelijk eigen baas over lijf en leden blijven. 

Onafhankelijk. 

In het revalidatiecentrum waar ik vier weken verpleegd werd, was onafhankelijkheid verreweg het belangrijkste doel van iedereen die daar verbleef. 

Het enige, eigenlijk.

Ja, een lichaam dat deed wat je wilde, dat wilde natuurlijk ook iedereen, maar dat alleen omdat het de voorwaarde voor onafhankelijkheid was.

Dingen zelf kunnen doen, daar ging het om. 

Gaat het om. 

De hele dag door.

De rest van je leven.

Dus ben ik erg zuinig op mijn rechterarm.

Enter boodschappenwagentje. Een ding dat ik mij alleen voor de geest kon halen met een kromgebogen grijs vrouwtje ervoor en daar weer een stoffig hondje naast. Of een gebochelde man met een sleepvoet, die het karretje gebruikt om er de stadskrant mee te rond te brengen. 

Ja, dat waren mijn akelige herinneringen die tevoorschijn kwamen toen ik kriskras over het internet surfde op zoek naar een model boodschappenwagen dat het allemaal wat minder erg zou maken. 

Dat viel reuze mee. Het ene karretje was nog hipper dan het andere (en die rood-groen-geruite met zwart nepleer afgebieste dingen bestaan niet eens meer). Om maar niet te spreken van de far out of my league foto modellen. Voor € 89,95 kon ik al een bolide kopen waarmee ik de hele wijk onveilig kon maken. En goede sier bij weet ik veel wie.

Dus ik kocht er een.

En ik trok 40 kg boodschappen door de Kanaalstraat alsof het niets was. Maar het winkelen zelf, dat bleek logistiek ingewikkelder dan ik had gedacht. Want de Albert H. is ingericht op zijn eigen winkelkarretjes. Typisch egocentrische houding van een grootkapitalist, vind ik, maar voor de meeste mensen is dat kennelijk geen probleem, want die laden na het afrekenen alles vrolijk en tweehandig van het karretje in hun tas, alsof het niks is (kost), maar wat moet een éénhandige? Met twee karretjes de lanen in (eigen karretje in AH’s karretje)?

Hm… ik zal u niet vermoeien met alle systemen die ik gaandeweg bedacht en probeerde uit te voeren en weer verwierp. Maar neem van mij aan dat het gedoe was, in het echt en in mijn hoofd, zoveel gedoe dat ik iedere keer mijn hele leven tegelijkertijd ridicuul en treurig vond en van de weeromstuit heimwee kreeg naar de tijd dat er bij de kassa een frisse jongeman stond die hielp bij het inpakken, weliswaar door alles volgens een meestal volslagen onlogisch systeem in je tas te arrangeren, maar die ik nu zou toejuichen omdat hij het boodschappengedeelte van mijn leven tenminste een beetje draaglijk zou maken. 

Eh…

Iets of iemand heeft kennelijk mijn gestuntel en wanhoop gezien, want er kwam een soort hulp van boven. Albert H. voerde in mijn eigen persoonlijke supermarkt aan de Damstraat eindelijk de zelfscanner in. 

Geweldig! 

Onafhankelijkheid!

Ik croste door de supermarkt met mijn eigen wagentje, scande links en rechts spullen die ik meteen kon inladen en hoefde aan het eind alleen maar even die scanner terug te hangen. En te betalen.

Een pistool, noemden mijn kinderen zo’n apparaat vroeger, toen ze die alleen nog maar in XL-Winkels hadden en zij er, in weerwil van hun pacifistische opvoeding, om vochten tot we een of ander schema verzonnen om het schieten eerlijk te verdelen. 

Uiteindelijk bleek het grootste probleem telkens weer om dat pistool niet kwijt te raken. Want als het ruziën om het pistool gedoofd was, verloor de winnaar/winnares al snel zijn/haar belangstelling in het schiettuig en liet het dan ergens liggen. 

En konden we weer helemaal opnieuw beginnen, nadat we de achttien zakken paprikachips en zeven zakken M&M’s op een of andere manier uit het geheugen van Het pistool hadden weten te wissen.

Daar dacht ik laatst met weemoed aan terug, op de achterbank van een politieauto, toen ik zelf die scanner was verloren. 

Ik kende de routine nog, dus had me vooraan bij het meisje van de balie voor sigaretten en bonuskaarten gemeld.

‘Ik ben mijn pistool kwijt, het ligt ergens in de winkel,’ zei ik tegen haar.

Hm… dat leverde dus een hele andere reactie op dan ik had verwacht.

Eigenlijk wilde ik helemaal niet eens opstaan en naar beneden lopen om open te doen, want ik zat in mijn leunstoel te niksen, maar ik ben natuurlijk veel te nieuwsgierig om dat vol te houden, zeker als de bel gaat, dus ik deed het toch (liep de trap af en haalde de deur van het slot), en nodigde van de weeromstuit een vreemde vrouw binnen omdat ze zo verdrietig keek dat mijn hele verdediging in een paar tellen afbrokkelde, en stonden we even later na twee zwijgend bestegen trappen voor mijn slaapkamerraam om in de binnenplaatsjes achter mijn huis naar haar verloren kat te zoeken.
Henk.
Rare naam voor een kat.
Vond ik.
Maar het leek me ongepast om daar nou over te beginnen en bovendien durfde ik dat niet, want ik was al ver, vér buiten mijn comfortzone terwijl ik er een nota bene een ander, een volslagen vreemde nog wel, in had toegelaten. Dat was misschien vragen om moeilijkheden.
Dus hield ik mijn mond.
Ik dacht wel van alles, bijvoorbeeld dat Henk een geliefde van haar was (geweest), die nu als avonturier en matroos eerste klas, of zoiets (zéker geen tweede klas), op grote oceaanstomers voer en maar zelden aan wal kwam, maar wiens geest voor zijn vertrek in hun kat gevaren was (pun intended, ik kon het niet laten).
De vrouw had van buren en daar weer buren van gehoord dat er ergens achter mijn huis telkens een miauwende kat te horen was.
Dat klopte.
Misschien was dat Henk, dacht ze.
Dat Henk er heel anders uit zag, de kat achter mijn huis was rood en Henk was grijs, en dat die rooie dus al een jaar lang iedere dag een mengeling van klagen en zich geen raad weten aan het roepen was, dat had haar hoop niet gebroken toen ik haar die feiten plompverloren voor de voeten had gegooid.
Ze wilde dat andere beest met haar eigen ogen zien.
Dus stonden we daar en tuurden we naar beneden.
Sip.
Zij omdat ze Henk miste (2x), en ik omdat ik aan mijn eigen kat terugdacht, een somber en schuw dier dat ik, vanwege dat ik godbeterhet natuurlijk maatschappelijk betrokken moest doen, bij het asiel had gekocht, inclusief een gebruiksaanwijzing van vier aan elkaar geniete a4tjes, want het was een kat ‘met een vlekje’.
Een paar vlekjes, eigenlijk. Meer vlekjes dan ik in de instructies en op internet kon vinden.
Dat had ik weer.
Ik snapte ook wel dat ik dat niet als een persoonlijke afwijzing moest opvatten, maar toen ze na twee weken nog niet onder de bank vandaan wilde komen, behalve om te eten, en dan alleen nog als ik in een hele andere hoek van de kamer ging staan, werd ik er toch wel een beetje droevig van.
Net zo droevig als de vrouw naast mij, die nog steeds alle koertjes en schuurdaken afspeurde op zoek naar Henk. Of de rode huilkat, want als ze die spotte dan kon ze, hoe treurig ook, de hoop dat het Henk kon zijn van haar lijstje schrappen.
En verder zoeken.
Mijn kat en ik, dat wil zeggen, ík in ieder geval, probeerde(n) een paar maanden met elkaar samen te leven, maar echte liefde zoals de liefde van de vrouw voor Henk (2x) werd het nooit. Bij lange na niet. Een vreedzame co-existentie was het op zijn best, maar hoe nep en broos die was, bleek toen ik haar, nota bene voor haar eigen bestwil, naar de dierenarts moest brengen voor een spuitje tegen een of andere kattenziekte.
Ze moest in een draagbaar gevangenisje.
En dat wilde ze niet.
Kon ik me voorstellen.
Maar het moest toch echt.
Mijn charme legde het op een hele sneue manier af tegen haar achterdocht. Al meteen bij mijn eerste poging haar de cel in te lokken rook ze onraad, en niet veel later, na een onterend gevecht dat ik kansloos verloor, had zij zich sissend en blazend weer onder de bank verschanst.
Het was een van die momenten in mijn leven waarop ik besefte dat het allemaal anders moest. Terwijl ik op mijn buik met bloedende handen en armen haar met kattenlekkernij probeerde te naderen, zag ik mezelf daar opeens liggen, met afstand machtelozer dan ik ooit was geweest…
‘Oké, jij wint,’ zei ik.
Tegen mijn kat.
Na drie dagen wist ik haar eindelijk in het traliemandje te krijgen (nadat ik haar uitgehongerd had en met voer naar binnen had gelokt), zodat ik haar naar het asiel kon terugbrengen, inclusief gebruiksaanwijzing en vlekjes. Het was een van de donkerste dagen in mijn leven.
‘Kijk, daar is hij!‘ riep de vrouw.
De rode kat. Hij keek ons recht in de ogen en dacht bij zichzelf: wat een sukkels.
‘Get a life!’ miauwde hij.
Of zoiets. Zo klonk het ten minste.
Dacht ik.

De eikenprocessierups, daar hoor je ook veel over tegenwoordig.
Mooi woord, eikenprocessierups.
Omdat iedereen altijd zegt dat ik zo openhartig ben, ga ik hier niet geheim te houden dat ik dat woord eerst verkeerd begreep. Half en half expres, want iets verkeerd begrijpen is vaak veel grappiger.
Ik dacht dus dat die éíken in processie moesten staan. Netjes op een rijtje achter elkaar. Ja achter elkaar, wat best wel moeilijk vast te stellen is, omdat volgens mij een boom geen voor of achterkant heeft, dat wil zeggen de voor- of achterkant is afhankelijk van waar je staat. Ik ga dat verder niet uitleggen want ik moet nog meer vertellen. En ik denk dat u wel snapt wat ik bedoel.
De eikenprocessierups begreep ik als een rups die voorkeur heeft voor eiken die achter elkaar staan. Kennelijk kunnen die beestjes wél bepalen wat de voor en achterkant van een eik is, dacht ik, en dan kunnen ze ook nog eens zien dat ze in processie staan. De eiken bedoel ik. En dat terwijl ze op de grond tussen het gras en gevallen bladeren rondscharrelen, de rupsen bedoel ik.
Maar goed, de natuur staat voor niets. Zei ik tegen mezelf.
Allemaal niet waar dus.
Jammer.
De rupsen zelf, die vallen wel mee, las ik ergens, het gevaar zit in hun haren. Die branden. Ze heten dan ook brandharen. Een enkele krant schreef erover in de verkleinende vorm: brandhaartjes. En ja hoor, ik zag brandhaardjes (met een ‘d’) voor me, inclusief hele kleine brandweerautootjes met hele kleine brandweermannetjes en -vrouwtjes die een heel klein fikkie aan het blussen waren.
Schattig toch?
Neem van mij aan, het leven is een stuk grappiger als je het verkeerd begrijpt. Of nou ja, je moet niet alles verkeerd begrijpen. Denk ik.
Nooit geprobeerd.
Hoe dan ook, voor wie alles meteen goed begrijpt, zijn de rupsen een plaag en zorgen ze voor onveilige situaties. Dan komen ze in de krant en moeten ze bestreden worden. Roep ‘onveilig’ en er volgen maatregelen: bijvoorbeeld mensen gekleed als maanlanders met enorme stofzuigers die de eiken te lijf gaan.
Exit processies.
Maar we leven in Nederland, en dat gaat dus zomaar niet. Wat blijkt, in ieder stad of dorp pakken ze de bestrijding van de rupsen anders aan. Er is geen lijn in te vinden. De wethouders voor bestrijding van onveilige situaties en andere enge dingen roepen dat er centraal beleid moet komen.
Nou ben ik van beleid en ook nog eens van het landelijk kantoor (= een centraal orgaan), maar volgens mij is dat geen goed idee. Ten eerste omdat het beleid er dan nooit komt, want voor de landelijke commissie samengesteld is en die een gemeenschappelijk gedragen eikenprocessierupsenvisie heeft weten op te stellen, zijn al die rupsen al aan het poppen om vlinder te worden. Ten tweede omdat je met centraal beleid die rupsen in de kaart speelt, want dan kunnen zij op hun beurt een landelijke tegenstrategie ontwerpen om op de centrale mensenstrategie af te stemmen, in plaats van dat zij door de volkomen ondoorzichtige en fijn chaotische regionale en lokale aanpak helemaal in de war raken, en van wanhoop niet meer weten wat de voor- of achterkant van een eik is, laat staan dat ze nog fatsoenlijk kunnen zien of die eiken achter elkaar staan, om vervolgens in verwarde toestand de lanen uit en de paden af te gaan.
Maar nee hoor, alles moet centraal.
Inmiddels is het centrale punt er, inclusief een website om vragen te stellen, een kenniscentrum voor onderzoek, en protocollen om op te volgen.
Dit alles om te bewijzen dat de mens niet meer tegen de natuur op kan.
Let op mijn woorden mensen, we zijn aan het verliezen, we kunnen maatregelen nemen wat we willen, centraliseren en protocolleren tot we een ons wegen, maar hoeveel brandweermannetjes en-vrouwtjes we ook inzetten, uiteindelijk zullen de infernootjes ons verslinden.
Misschien moeten we toch beginnen met een paar dingen niet goed te begrijpen. Kleine dingen. Gewoon proberen. Voor de lol. Even veel jeuk, maar wel grappiger.
Houden we ook meer tijd over om de grote dingen goed te begrijpen.

p.s. Over dingen verkeerd begrijpen gesproken… (sorry, het volgende heeft niets met het voorgaande te maken, maar ik móét dit opschrijven, ik loop er al zo lang mee rond).
In het revalidatiecentrum waar ik altijd kom, hing laatst een bordje: ‘Training ganganalyse’, met een pijl eronder, naar rechts. Waar een enorme gang is. Dus dat begrijp ik wel, zo’n gang, dat is geen eenvoudige constructie, daar moet je zo nu en dan eens wat langer bij stilstaan, uitzoeken hoe het nu eigenlijk zit. Voor architecten in opleiding zag ik er veel nut in zo’n analyse. Ik stelde mij voor hoe een klas jonge studenten met een gretige blik op hun knieën door de gang gingen om op het einde van de dag met z’n allen tot de conclusie te komen dat een gang eigenlijk niks is zonder het gebouw. Kan zo op een tegeltje, en daar dan weer een foto van op LinkedIn.