Vakantie, daar hoor je ook veel over tegenwoordig. Mooi hoor, als concept, bedoel ik, niet werken maar uitrusten, maar waarom verpesten mensen dat dan weer met de bizarre idee om dat elders uit te voeren?
God zal het weten. Die heeft per slot van rekening ook de zondag uitgevonden.
Maar reizen vast niet. Want dat is niet leuk. Geloof me.
Het beste is dus om nergens heen te gaan. Daar is veel onderzoek naar gedaan, vooral door mij, en de onvermijdelijke conclusie is telkens weer: hier is ver genoeg. Check voor uitgebreidere onderbouwing bijvoorbeeld de boeken van Xavier de Maistre, of Maarten Biesheuvel.
Of neem mij als voorbeeld. Ik ben altijd hier. Dat is ook voor anderen het prettigst. Want dan ben ik altijd te vinden.
Terwijl ik dit schrijf ben ik ook hier. Thuis, in mijn eigen kamertje, achter mijn eigen bureau, met zo’n beetje alles wat mij lief is om mij heen. Dat is heel overzichtelijk. Rustgevend, zelfs.
Ik heb een collega die ongeveer drie keer zo jong is als ik, of zoiets (zulke rekensommen vallen mij altijd tegen dus ik maak ze maar half), die de raad gaf om nooit weg te gaan met bovenstaande beschrijving van mijn bestaan als onderbouwing van dat advies.
Ze zei: ‘Zo, jij lééft!’
Eh… ja, dacht ik.
Maar pas toen ik thuis rustig in mijn leunstoel zat, had ik echt een weerwoord, dat is te zeggen, besefte ik opeens dat ik alle oproer en kenteringen in mijn léven! – ja, met een accent en een uitroepteken – thuis had meegemaakt.
De meeste zelfs gewoon in mijn hoofd.
Of in mijn hart.
Mijn ziel.
Dingen waar ik nóg wakker van lig, thuis, in mijn eigen bed.
Ver weg is dus onzin. Daar gebeurt niks.
En het is ook helemaal niet overzichtelijk. Het is zelfs heel erg rommelig. Ga er níét heen! Het is ginds of daar of weet ik veel waar, en als je er dan bent, dan is het telkens verschillend. De ene keer is daar somber en de andere keer is het juist groen, of soms opeens heel mistig.
Er zijn ook altijd een hoop hulpmiddelen nodig om duidelijk te maken waar je bent als je niet hier bent. Landkaarten, routebeschrijvingen, reisgidsen, tom-toms en wat al niet meer. En er zijn ook allerlei dingen om elders te doen alsof dat hier is. Spullen van hier die je dan mee moet nemen, of waarmee je alles wat te groot is om mee te nemen toch bij je kunt hebben: foto’s van hier en alles wat daarbij hoort, of symbolische voorwerpen die iets van hier voorstellen en die telkens bij aanraking of een blik erop door sentimentele mechanismen het hele hier oproepen. En er zijn natuurlijk apparaten waarmee je een beetje terug kunt. Mobiele telefoons om naar mensen te bellen die heel verstandig hier zijn gebleven en die dan aan de reiziger moeten vertellen hoe het hier is (overzichtelijk en rustgevend).
Dat is allemaal behelpen.
Koffers, tassen, rugzakken, noem maar op, allemaal omdat je zoveel mogelijk spullen van hier naar ginds of daar wilt brengen, of om instrumenten mee te dragen waarmee je met hier contact kunt zoeken.
Op de keper beschouwt ben je onderweg dus met niets anders bezig dan met uit te vinden waar je bent (niet hier), of met te doen alsof je wel hier bent, of met de weg terug te vinden (hier naar toe).
Tamelijk onzinnig, als u het mij vraagt.
Want heimelijk wil iedere reiziger hier zijn, niet weggaan, of als dat om welke reden dan ook niet lukt, terugkomen.
Na een wee is heimwee de kiem van het leven.
Ga dus nooit weg.
Hm.
Dit alles hierboven om mijn cognitieve dissonantie in de hand te houden en mijn angsten te bezweren. Want ik ga een week naar Londen om daar (!) mijn dochter te bezoeken (en haar drop en rookworsten te brengen).
Living on the edge!
Slapeloze nachten.
En reisverhalen.
Straks.
Wordt vervolgd.

Mededeling van mijn computer op kantoor: “er is een probleem met het lezen van een of meer herinneringen. Misschien worden enkele herinneringen niet weergegeven”.
Dat heb ik weer.
Vooral dat ‘misschien’ en ‘enkele’ bleef aan me knagen, want vergeten is tot daar aan toe, maar dat het dan volgens een onnavolgbare en toevallige selectie gebeurde, maakte me helemaal gek.
‘Vergeet dan gewoon alles!’ riep ik naar mijn scherm.
Ja, ik praat tegen dingen.
Verder gaat alles goed.
Maar, eh… Vergeten?
Moest ik niet iets onthouden?
Ja, de strijkbout!
Moest ik uitzetten!
Niet gedaan!
Ik zag mijn hele hebben en houden vlam vatten en in rook opgaan. Ik dacht aan de Nederlandse Spoorwegen. “Als u de trein verlaat, denk dan aan uw bezittingen.”
Ik sprong op de fiets en deed het. God, wat ik me allemaal te binnen wist te brengen! Eigenlijk alles behalve de strijkbout.
Toeval bestaat niet; toen ik bezweet van de zenuwen en de haast weer voor mijn huis stond, trof ik daar twee oude mensen aan die ernstig met elkaar stonden te praten over de dingen die voorbijgaan (dat is ongeveer de titel van een boek van L. Couperus dat ik voor mijn literatuurlijst gelezen heb, vraag me niet waarom ik dat nog weet, want ik zou het best wel willen vergeten, het was een heel treurig boek).
Zoiets verzin je niet.
De een zei: ‘Dus ik zeg altijd, je moet genieten van wat er is, want voor je het weet kun je niet meer klokkijken of je schoenen strikken.’ Ik kreeg meteen medelijden met hem, want als dát nou de dingen zijn waarvan je moet genieten… maar dat was dus niet zo, nee, als je niet meer kunt klokkijken, legde hij aan de ander uit, was de teloorgang van je geheugen onomkeerbaar en dementie onvermijdelijk.
Kan het symbolischer? De vergetelheid begint als je niet meer weet hoe laat het is. Noem me cynisch, maar ik vind dat dan wel weer praktisch. Want als de klok niks meer betekent, waarom zou je je dan druk maken over het verleden?
Dat schoenen strikken, kon ik jammer genoeg niet symbolisch interpreteren. Ik moest daardoor weer wel terugdenken aan de tijd dat ik een fanatieke hardloper was (en ik van schoenen strikken een neurotisch ritueel had gemaakt).
Marathons.
Als je je daarvoor inschreef, kon je altijd kiezen of je een herinnering wilde of niet. Ik koos altijd ‘zonder herinnering’, want dat was goedkoper. Nou, dat was dus grote nep, want ik weet echt alles nog! Iedere blaar staat in mijn geheugen gegrift.
Waar was ik? O ja, voor mijn deur. Ik deed die open en rende naar boven, terwijl ik onderweg probeerde te ruiken of er al iets in de fik stond. Nee, niets. De strijkbout tikte onheilspellend, dat wel, en zuchtte af en toe wat stoom.
Pfoe!
Ik ging op de rand van mijn bed zitten. En ik – dit is echt waar, soms hangt alles met alles samen – herinnerde me weer dat mijn matras van memory foam was gemaakt. Memory foam!
Toen ik dat in de beddenwinkel las, kocht ik het meteen, een naïef romantische en daardoor impulsieve aanschaf, want ik had daar gestaan en gedacht: hoe lief is dat? Een matras dat onthoudt wie je bent!
Ja, hoor. Dat matras herinnert zichzélf. Of nou ja, zijn eigen vorm.
Was míjn leven maar zo simpel.
Terug op kantoor meteen de servicedesk gebeld over mijn herinneringen. Mijn favoriete collega’s werken daar. Echt waar. Iedereen die denkt dat hij de mens en de menselijke geest doorgrondt, moet eens een bloemlezing van vragen aan de servicedesk lezen. Je begrijpt opeens waarom de evolutie zo lang heeft geduurd. En je verbaast je dat niet eens in de zoveel tijd iemand daar gillend uit het raam springt.
‘Er is iets mis met je profiel,’ zeiden ze. Vertel mij wat, dacht ik. ‘Maar we kunnen je een nieuwe geven.’
Schatten zijn het.
‘Nou graag!’
Dus dat heb ik nou.
Ben meteen dat vorige alweer vergeten.

Ik weet niet wat er vandaag aan de hand was in mijn lievelingskoffie-thee-en-nog-veel-meer-dingen-huis, maar iedereen voerde ernstige gesprekken.
Het leven, dat was wel even een dingetje.
Er was een tafel waaraan een jonge vrouw haar ouders van iets probeerde overtuigen waar zij in de verste verte niet aan wilden denken. De zinnetjes ‘dat zeggen jullie altijd’ en ‘dat heb je verkeerd begrepen’, kwamen zo vaak in de woordenwisseling voor, telkens na een bewering van een van de drie, dat ik op het laatst een goede gooi naar een analyse van hun conflict had durven geven, inclusief een paar voorstellen voor liefdevolle hereniging. Maar ze zaten elkaar zo in de haren dat ik het er niet op waagde hun dat voor te stellen. Ik zou in hun wederzijdse haat ten onder zijn gegaan. En hun haat wegnemen, dat moesten ze zelf maar doen.
Zoals het jonge stel twee tafels verderop probeerde. Dat is te zeggen, of ze elkaar haatten, kon ik niet zien, maar dat elkaar liefhebben nogal hard werken was, zag ik meteen. Ze zaten hand in hand heel erg te zwijgen en naar elkaar te staren in de stiltes tussen zwaarmoedige zinnen. Die verstond ik niet omdat ze erg zacht praatten, maar nonverbaal schreeuwden ze het uit.
Droevigheid.
Omdat ze op het punt stonden uit elkaar te gaan.
Ondanks dat ze nog erg van elkaar hielden.
Ja, dat lees je steeds vaker tegenwoordig, vooral in boulevardbladen. Beroemde stellen die uit elkaar gaan maar toch zeggen dat ze nog heel dol op elkaar zijn. Misschien heb ik een simpele voorstelling van de liefde, maar zoiets vind ik echt grote nep. Liefde overwint alles, dus als je uit elkaar gaat, heb je verloren. Aanvaard je verlies en ga verder.
En blijf vooral geen goede vrienden. Dat is echt by far de ergste troostprijs ter wereld. De eerste keer (van een hele reeks die volgde) dat een meisje mij de bons gaf, zei ze dat ook, dat ze graag goede vrienden met me wilde blijven. En ik durfde dat natuurlijk niet af te slaan. Maar er kwam helemaal niks van. Binnen een week had ze een ander en zag ze me niet meer staan.
Met zulke vrienden heb je geen vijanden nodig.
Terug naar mijn in treurige lievelingscafé.
Het stel dat uit elkaar ging.
Of een andere levenskwestie probeerde aan te roeren.
Kinderen, misschien.
Want hoe gaat het, je wordt verliefd op elkaar, gaat van elkaar houden en wilt de rest van je leven bij elkaar blijven, wat héél erg lang is, waardoor je haast vanzelf gaat nadenken over wat je dan allemaal kunt gaan doen, behalve van elkaar houden tot in de dood. Ja, dit ‘klinkt’ allemaal nogal matter of factly maar om met Spinoza te spreken: het huwelijk is een rationele aangelegenheid, dus niet alleen seks (“lichamelijke vereniging”) maar ook (of eigenlijk alleen maar, beweert-ie, maar dat is wel erg saai) kinderen verwekken en groot brengen. Hij had zelf vrouw noch kind, dus wat weet hij daar nou van, zou je zeggen, maar dat is nou net het mooie van een denker zijn, je hoeft niet alles zelf te doen en mee te maken om er verstand van te hebben.
Eh, voor alle duidelijkheid, ik haal Spinoza er niet bij om interessant te doen, ik ben een fan van die man.
Ja, dat kan.
Goed, hoe je het ook wendt of keert, op een dag heb je het erover.
Over kinderen dus (ja, over seks ook, maar dat komt dan daarvóór, meestal veel eerder, en kortere gesprekken).
Toeval bestaat niet, dus om het jonge stel te helpen stapte er een heel ernstig jongetje in een supermanpak op ze af om dertig centimeter van hun tafeltje te blijven staan en hen aan te staren. Je hebt van die jongetjes, meisjes ook, die hebben van staren een hogere kunst gemaakt.
Om de zenuwen van te krijgen. Je zag het stel onbewust maar angstig wachten op zijn ‘I see dead people’.
Na een minuut of wat werd het jochie teruggeroepen door zijn vader. Wat zijn moeder dan weer irriteerde, want ze was helemaal in een aangedaan dromen weggezakt. Wat haar betrof, was dat staren van haar zoon vertederend.
‘Laat hem toch,’ zei ze tegen haar man. ‘Hij doet toch niks verkeerds?’
Haar man vond van wel. Maar hij kon niet uitleggen wat dan. Hij riep niettemin het jochie nog eens tot de orde. Het zwijgende stel keek op en zag in één oogopslag hun (eventuele) toekomst: vader, moeder, kind.
Ingewikkeld.
Haat, of iets wat daar op lijkt.
Ze lieten elkaars handen los.
‘Ik ga even afrekenen,’ fluisterde de vrouw.
De man knikte.
‘Ik ben superman,’ zei het jongetje. Zijn moeder glimlachte naar de vrouw, die zonder op of om te kijken opstond, en eerst het jongetje en toen zijn moeder voorbijliep, langs het meisje met haar ouders, die alle drie somber van de uitzichtloosheid zaten te zwijgen, zoals ook de vader en moeder van het supermannetje, dat bij hen terugkwam om háár verder te ontroeren en hém gelijk te geven.
Alles wat mooi is, is even moeilijk als zeldzaam, schreef Spinoza.
Geluk, dat is best wel een dingetje.

Ergens in de jaren 80 kocht ik een zwarte leren broek, In de uitverkoop. Destijds was zo’n broek sexueel neutraal. Ik leg nog uit waarom ik dat per se opschrijf.
Mijn achterbuurman was een gecertificeerde relnicht die er dagelijks een droeg, maar mijn toenmalige zwager, die zoals hij mij vaak zei ‘meer vrouwen had gehad dan ik aardappelen gegeten’ droeg er ook vaak een.
Een leren broek was van alle gezindten en ik had er dus een, die zonder dat ik het wist in de afgelopen twintig jaar van liever lede een homosueeel attribuut werd. Daar kwam ik pas achter toen ik na een grote schoonmaak dat ding uit de kast haalde (pun intended) en op marktplaats zette.
Mijn god, de details die ‘geïnteresseerden’ over die broek wilde weten! Binnenbeenlengte, buitenbuitenbeenlengte, taille… lieve help. En ik had niets door. Al die lieve jongens informeerden naar míjn afmetingen!
Ja, lach maar.
Uiteindelijk, toen een mogelijke koper genaamd Playboy mij vroeg of de broek glom en zo ja, waar dan precies, begon mij toch iets dagen. Maar nog pas nadat ik mijn antwoord begon met ‘hallo…’ en er ‘Playboy’ achter wilde typen. Opeens zag ik een harige man met ontbloot torso en een matrozenpet op.
De volgende koper heette Woelrat . Nu ken ik mijn klassieken, dus dit keer snapte ik het meteen. Of hij langs mocht komen om te passen. Hij moest toch in U. zijn.
Hm. Ik had veel zin om dat af te slaan, maar die broek werd van liever lede een of ander dreigend object waar ik snel vanaf wilde, dus ik maakte een afspraak.
Een week later hinkte Woelrat als een ooievaar op één been (ik vermijd hier het woord poot) voor ons dressoir, zijn andere been halverwege de pijp van mijn lederen broek terwijl ik decent naar buiten staarde. Toen ik weer opkeek, stond hij minzaam aan de kennelijk te ruime plooien van de broek te plukken.
God mag weten waar ik het vandaan haalde, maar voor hij iets kon zeggen snoerde ik hem de mond met loftuitingen over de manier waarop de broek hem iets extra’s gaf. Ja, het leer gaf hem een bepaalde uitstraling, die…
Twee tellen later, stond ik winkeltje te spelen. Of nou ja, winkeltje… modezaak! Ik gaf Woelrat het ene na het andere rake advies over de combinaties die hij zou kunnen maken met andere kledingstukken en niet veel later had ik hem niet alleen de broek, maar ook een groot deel van mijn eigen en Cavia’s garderobe verkocht, waaronder diens hele verzameling zwembroeken, die Woelrat gelukkig niet allemaal hoefde te passen, omdat hij inmiddels alles blind van me aannam en in zijn tas propte.
Het is wat. Het ene moment weet je niet beter of je bent je hele leven beleidsmedewerker om de godganse dag notities te schrijven, en het andere moment blijk je opeens de getalenteerde eigenaar van een modezaak.
Als het ware.
Ja, mijn opa had een manufacturenwinkel (garen, band, knopen, dat soort dingen, maar ook pyjama’s, ondergoed en bh’s) en ik hielp hem wel eens als het druk was, maar dat ik er kijk op had, dat was toen nooit tot mij doorgedrongen. Pas toen Woelrat met een volgeladen auto de straat uitreed, kwamen de herinneringen aan die winkeltijd boven. Zoals de diep gedecolleteerde mevrouw die voor mij was komen staan om een stukje van haar bh tevoorschijn te trekken en mij hees te vragen of wij die ook strapless verkochten, en dat ik haar toen zonder blikken of blozen had aangeraden om geen strapless te dragen omdat ze daar de schouders niet voor had. Had ik toen maar geweten waar ik die wijsheid vandaan haalde (want het was waar), dan had ik nu geen memo’s en impactanalyses geschreven, maar jurken en pakken verkocht.
Maar geen leren broeken.
Ik bedoel lederen.
Ik ken mijn klassieken.