In de bossen van Congo heeft een onderzoeksteam van Franjeapen een nieuwe primaat ontdekt. Mens, zoals de primatensoort heet, heeft op het lichaam nauwelijks haren. Recht opstaand kan het dier wel twee meter lang worden. Geen van de gespotte exemplaren had een staart.
De nieuwe primaat leeft op de grond en soms op het water. Het is dan ook niet raar dat ze nu pas echt ontdekt zijn, zegt Grace Likweli, beheerder invasieve exoten van het Nationaal Park Lomami. ‘Het is pas de vierde keer in de afgelopen eeuwen dat we in dit gebied mensen hebben gezien (voor het laatst in 1871) en nu pas hebben we kunnen vaststellen dat het een heuse nieuwe primaat is.’ Andere Franjeapen ter plaatse beamen de zeldzame verschijningen. ‘Mensen zijn hele sneue klimmers, dus hierboven zie je ze nooit,’ zei Divine Colobus, wier familie net als de andere families van Franjeapen al millennia in het woud leeft.
Desondanks waarschuwen de onderzoekers voor de mensen. ‘We moeten niet vergeten dat het nog steeds vleeseters zijn,’ memoreert Ruth Mimelá ya lala, de Franjeaap die het onderzoeksteam leidde. ‘Ze jagen er schaamteloos op los, en niet alleen om te eten, ook om onze vacht.’ Zij adviseert andere Franjeapen dan ook om altijd hoog in de bomen te blijven. ‘We weten nog lang niet alles over het gedrag van de mensen. Maar de exemplaren die we nu gezien hebben, zijn ongetwijfeld met geweld tot ons woud doorgedrongen.’
Het onderzoeksteam van Franjeapen heeft andere Franjeapen in meer dan 3000 bomen gesproken, in het gebied dat langs de rivier de Lomami ligt. De meeste ondervraagden kenden de mens alleen van horen zeggen, en hadden geen naam voor het dier. Pas onlangs doemde een naam op bij Franjeapen aan de randen van het woud: ‘Beest dat bomen steelt’.
Het is niet bekend of de mens ook nog elders is gezien. Maar er is geen enkele reden om aan te nemen dat ze alleen in het onderzochte gebied voorkomen. ‘De mensen die wij hebben gezien bewogen zich door het bos alsof de wereld van hen was,’ aldus Mimelá ya lala. Zij vindt daarom dat de nieuwe primaat op de Zwarte Lijst voor bedreigende diersoorten moet komen.
Mimelá ya lala hoopt bovendien dat zij verder onderzoek mag doen. ‘We hebben nog geen flauw idee van hoe ze samenleven. Er zijn wetenschappers uit ons team die vermoeden dat ze niet alleen andere dieren doden, maar ook elkaar. Dus we moeten waarschijnlijk haast maken.’
p.s. De foto van de Lomami rivier komt van Wikimediacommons, zie hier

Plaats een reactie